Hamsi tava; temizlenen hamsilerin mısır ununa bulanıp tavaya daire şeklinde dizilmesi ve az yağda iki yüzü de kızarana kadar pişirilmesiyle hazırlanan geleneksel bir Karadeniz yemeğidir. Dışı çıtır, içi yumuşak dokusuyla özellikle sonbahar ve kış aylarında sofraların vazgeçilmezleri arasında yer alır.
Hamsi tava tarifi az malzemeyle kısa sürede uygulanabilir. Tarifin başarısı; hamsilerin taze olmasına, iyi kurulanmasına ve tavanın doğru sıcaklıkta tutulmasına bağlıdır.
İçerik
- 1 Hamsi Tava ile Hamsi Kızartması Arasındaki Fark Nedir?
- 2 Hamsi Tava İçin Gerekli Malzemeler
- 3 Hamsi Nasıl Temizlenir?
- 4 Hamsi Tava Nasıl Yapılır?
- 5 Hamsi Tava Nasıl Çevrilir?
- 6 Çıtır Hamsi Tava İçin Püf Noktaları
- 7 Pişirme Kâğıdında ve Fırında Hamsi Tava
- 8 Taze Hamsi Nasıl Anlaşılır?
- 9 Hamsi Tavanın Yanına Ne Gider?
Hamsi Tava ile Hamsi Kızartması Arasındaki Fark Nedir?
Bu tarif aramalarda “hamsi tava” kadar “hamsi kızartması” olarak da sıkça yer alır. İki ifade çoğu zaman birbirinin yerine kullanılsa da aralarında yöntem farkı bulunur.
Hamsi tavada balıklar tavaya daire şeklinde, birbirine yapışık olarak dizilir ve tek parça hâlinde ters çevrilerek pişirilir. Hamsi kızartmasında ise balıklar bol yağda tek tek kızartılır. Hamsi tava daha az yağ kullanılarak hazırlandığından balıklar daha bütünlüklü ve düzenli bir görünüme sahip olur.
Hamsi Tava İçin Gerekli Malzemeler
Hamsi tava malzemeleri arasında hamsi, mısır unu, tuz ve sıvı yağ bulunur. 3-4 kişilik tarif için:
- 1 kilogram taze hamsi
- 1 su bardağı mısır unu
- 1 tatlı kaşığı tuz
- Yarım çay bardağı ayçiçek yağı veya mısırözü yağı
Servis için:
- Limon dilimleri
- Kuru veya taze soğan
- Roka, turp ve maydanoz
Mısır unu, hamsilere hem çıtır bir kabuk hem de altın sarısı bir renk kazandırır. Mısır unu bulunmadığında buğday unu da kullanılabilir; ancak bu durumda kaplama daha ince ve yumuşak olabilir.
Hamsi Nasıl Temizlenir?
Hamsi temizleme işlemi, balığın başının koparılıp iç organlarıyla birlikte çıkarılmasıyla yapılır.
Hamsinin başı başparmak ve işaret parmağıyla tutulup aşağı doğru çekildiğinde iç organları da büyük ölçüde başla birlikte çıkar. Karın bölgesinde kalan parçalar parmakla temizlenebilir.
Temizlenen hamsiler soğuk suda birkaç kez yıkanır. Bir kap su içinde bir yemek kaşığı tuz eklenerek 10-15 dakika bekletilmesi, hamsilerin daha diri hâle gelmesine yardımcı olabilir. Ardından süzgece alınıp suyunun tamamen süzülmesi beklenir.
Hamsileri aldığınız yerde temizletmek de zaman kazandıran bir seçenektir.
Hamsi Tava Nasıl Yapılır?
Hamsi tava, temizlenen hamsilerin unlanıp tavaya dizilmesi ve iki yüzü kızarana kadar pişirilmesiyle yapılır. Adım adım hamsi tava nasıl yapılır:
- Hamsileri kurulayın. Yıkanıp süzülen hamsileri kâğıt havlu üzerine alarak fazla suyunu iyice alın.
- Tuzlayın. Hamsilerin üzerine tuz serpip elinizle nazikçe harmanlayın.
- Unlayın. Mısır ununu geniş bir tabağa yayın. Hamsileri tek tek veya topluca una bulayıp fazla ununu hafifçe silkeleyin.
- Tavayı yağlayın. Geniş ve yapışmaz bir tavanın tabanına yağın yarısını ekleyip her tarafa yayın.
- Hamsileri dizin. Hamsileri kuyrukları tavanın ortasına bakacak şekilde, birbirine yakın ve daire biçiminde dizin. Ortada kalan boşluğu da hamsilerle doldurun.
- İlk yüzünü pişirin. Tavayı orta ateşe alın ve hamsilerin alt yüzünü 6-7 dakika, kızarana kadar pişirin.
- Ters çevirin. Tavanın ağzına düz bir tabak veya tava kapağı kapatın. Tavayı tek hareketle ters çevirerek hamsileri tabağa alın.
- Diğer yüzünü pişirin. Tavaya kalan yağı ekleyin. Hamsileri tabaktan tavaya kaydırarak diğer yüzünü de 4-5 dakika kızartın.
- Servis edin. Pişen hamsi tavayı servis tabağına alıp sıcak olarak sofraya getirin.
İkinci yüz, tavanın ısınmış olması nedeniyle ilk yüze göre daha kısa sürede pişebilir.
Hamsi Tava Nasıl Çevrilir?
Hamsi tavayı çevirmek, tarifin en dikkat isteyen aşamasıdır. Bu işlem için tava çapında düz bir tabak veya kapak kullanılır.
Alt yüzü kızaran hamsilerin altındaki fazla yağ önce bir kaseye süzülebilir. Ardından tabak tavanın üzerine kapatılır ve tava bir elle, tabak diğer elle tutularak hızlı bir hareketle ters çevrilir. Tabaktaki hamsiler daha sonra yağlanmış tavaya yavaşça kaydırılır.
Hamsilerin birbirine yakın dizilmesi, çevirme sırasında dağılmadan tek parça hâlinde kalmasını sağlar.
Çıtır Hamsi Tava İçin Püf Noktaları
Çıtır hamsi tava için hamsilerin iyi kurulanması, tavanın önceden ısıtılmaması ve fazla yağ kullanılmaması önemlidir.
Hamsi Tava Neden Çıtır Olmaz?
Hamsilerin çıtır olmaması genellikle balıkların ıslak kalmasından kaynaklanır. Islak hamsiler unu fazla çekerek hamurumsu bir kaplama oluşturabilir. Bu nedenle hamsilerin unlanmadan önce iyice kurulanması gerekir.
Fazla yağ kullanımı da hamsilerin yağ çekmesine ve yumuşamasına neden olabilir. Hamsi tavada balıkların yağda yüzmesine gerek yoktur; tavanın tabanını kaplayacak kadar yağ yeterlidir.
Hamsi Tava Neden Dağılır?
Hamsilerin dağılması, tavaya aralıklı dizilmesinden veya alt yüzü yeterince kızarmadan çevrilmesinden kaynaklanabilir. Kenarlardaki hamsilerin altı altın rengi aldığında çevirme işlemine geçilebilir.
Hangi Tava Kullanılmalı?
Hamsi tava için geniş tabanlı, yapışmaz yüzeyli bir tava tercih edilir. Döküm tavalar da ısıyı dengeli dağıttığı için uygun bir seçenektir. Tavanın kenarlarının alçak olması, çevirme işlemini kolaylaştırabilir.
Pişirme Kâğıdında ve Fırında Hamsi Tava
Pişirme Kâğıdında Hamsi Tava
Pişirme kâğıdında hamsi tava, yağ sıçramasını ve kokuyu azaltmak isteyenler için pratik bir yöntemdir.
Unlanan hamsiler pişirme kâğıdının üzerine daire şeklinde dizilir ve üzerine sıvı yağ gezdirilir. Üzeri ikinci bir pişirme kâğıdıyla kapatılıp kenarları katlanır ve kâğıda kürdanla birkaç delik açılır. Tavada her iki yüzü 5-6 dakika pişirilir.
Fırında Hamsi Tava
Fırında hamsi tava, unlanan hamsilerin yağlı kâğıt serili tepsiye dizilip üzerine az miktarda yağ gezdirilmesiyle hazırlanır. Önceden ısıtılmış 200 derece fırında yaklaşık 20-25 dakika, üzeri kızarana kadar pişirilir.
Fırın yöntemi, tava çevirme aşamasını ortadan kaldırdığı için çok miktarda hamsi pişirileceği zaman tercih edilebilir.
Taze Hamsi Nasıl Anlaşılır?
Taze hamsinin gözleri parlak ve berrak, solungaçları kırmızı, gövdesi ise sert ve parlak olmalıdır.
Parmakla bastırıldığında eski hâline dönen, kuyruğu dik duran ve deniz kokusu taşıyan hamsiler tercih edilebilir. Gözleri bulanıklaşmış, karın bölgesi yumuşamış veya ağır kokulu balıklar taze olmayabilir. Hamsinin en bol ve lezzetli bulunduğu dönem genellikle kasım-şubat ayları arasıdır.
Hamsi Tavanın Yanına Ne Gider?
Hamsi tava genellikle sıcak olarak; limon, soğan, roka ve turp gibi yeşilliklerle servis edilir.
Yanında tercih edilebilecek eşlikçiler şöyle sıralanabilir:
- Mısır ekmeği veya köy ekmeği
- Kara lahana çorbası
- Roka, turp ve taze soğanlı mevsim salatası
- Çoban salatası
- Şalgam suyu veya ayran
Hamsi tavanın pişirildikten hemen sonra servis edilmesi, çıtırlığını korumasına yardımcı olur.
Hamsi tava için ihtiyaç duyacağınız mısır unu, sıvı yağ, limon ve yeşillikleri Seç Market’ten kolayca temin edebilirsiniz.

